Persbericht: Bijna de helft van LGBTQIA+ scholieren kan zichzelf niet zijn op school

BRUSSEL – School is niet voor elke scholier een plek waar die zich veilig of zichzelf kan voelen. Dat blijkt uit de Grote Scholierenbevraging van de Scholierenkoepel. 43% van de bevraagde LGBTQIA+ scholieren voelt zich niet goed in hun vel op school en bijna de helft (49%) geeft aan zichzelf niet te kunnen zijn. Ze krijgen ook vaker te maken met pesten en seksueel grensoverschrijdend gedrag. “Elke scholier moet zich veilig kunnen voelen op school en de ruimte krijgen om zichzelf te zijn.” zegt scholierenvoorzitter Bas Vanhullebusch.

In januari 2026 namen 34.288 scholieren deel aan de Grote Scholierenbevraging, over uiteenlopende onderwijsthema’s. Op 29 september publiceerde de Vlaamse Scholierenkoepel het volledige onderzoeksrapport. Vandaag brengt de organisatie de voornaamste resultaten van de 1.738 deelnemende LGBTQIA+ scholieren samen in een aparte fiche. Voor het thema welbevinden lieten 1.087 LGBTQIA+ scholieren hun stem horen.

‍

Welbevinden LGBTQIA+ scholieren staat onder druk op school

De cijfers tonen een duidelijke kloof in welbevinden tussen de bevraagde LGBTQIA+ scholieren en de algemene groep. LGBTQIA+ scholieren voelen zich bijna dubbel zo vaak onveilig op school (22% tegenover 12%), geven ruim dubbel zo vaak aan zich niet goed in hun vel te voelen (43% tegenover 21%) en zeggen veel vaker niet zichzelf te kunnen zijn (49% tegenover 26%). Bij non-binaire scholieren zijn die verschillen nog uitgesprokener, met respectievelijk 35%, 55% en 55%. Ook de algemene schoolsfeer wordt door LGBTQIA+ scholieren minder vaak als warm en aangenaam ervaren (41% tegenover 31%).

Tegelijk is het beeld niet uitsluitend negatief: 90% ervaart dat leerkrachten respectvol met hen omgaan, iets vaker zelfs dan in de algemene groep (86%). Dat suggereert dat respectvolle omgang door leerkrachten alleen niet volstaat om LGBTQIA+ scholieren een even groot gevoel van veiligheid, verbondenheid en ruimte om zichzelf te zijn te geven.

LGBTQIA+ scholieren krijgen meer te maken met pesten

58% van de bevraagde LGBTQIA+ scholieren geeft aan ooit gepest te zijn door een leerling van hun school. Bij non-binaire scholieren loopt het aandeel dat ooit gepest werd zelfs op tot 65%. In de algemene groep ligt dat aandeel een stuk lager: 33% geeft aan ooit gepest te zijn. 

De meest voorkomende vormen van pesten bij LGBTQIA+ scholieren zijn roddelen (77%), naroepen, uitlachen of belachelijk maken (76%) en schelden of beledigen (70%).

“Dat zoveel LGBTQIA+ scholieren aangeven dat ze gepest zijn, en dat dit bij non-binaire scholieren nog vaker voorkomt, mag het beleid niet negeren. Elke scholier heeft recht op een schoolomgeving waar je jezelf kan zijn, zonder angst om gepest te worden.” zegt Vanhullebusch.

Ook seksueel grensoverschrijdend gedrag komt vaker voor

21% van de bevraagde LGBTQIA+ scholieren geeft aan al eens seksueel grensoverschrijdend gedrag te hebben ervaren op school of op een stageplaats. Dat is meer dan dubbel zoveel als in de algemene groep, waar 9% dit aangeeft. Bij non-binaire scholieren loopt het aandeel nog verder op tot 26%.

Bij de LGBTQIA+ scholieren die dit al eens meemaakten, gebeurde dat in 74% van de gevallen door een leerling op school. In 27% van de gevallen ging het om een leerkracht of andere volwassene op school. Bij 6% gebeurde het door een begeleider of andere volwassene op de stageplaats.

Scholieren vragen meer aandacht voor LGBTQIA+ op school

De Scholierenkoepel vraagt minister Demir en andere beleidsmakers om deze signalen van LGBTQIA+ scholieren ernstig te nemen. Zo vraagt de organisatie om extra aandacht voor het welzijn van LGBTQIA+ scholieren. De organisatie pleit ervoor om middenveldorganisaties zoals çavaria voldoende te ondersteunen, zodat zij scholen kunnen begeleiden rond acceptatie en zichtbaarheid en vorming kunnen geven over LGBTQIA+-thema’s.

Daarnaast vraagt de Scholierenkoepel succesvolle initiatieven die LGBTQIA+ zichtbaarheid op school versterken, zoals de Paarscampagne, te blijven ondersteunen.

“Scholen moeten een plek zijn waar je niet hoeft na te denken of je wel jezelf kan zijn. Daarom is het belangrijk dat scholen ondersteuning krijgen om hier werk van te maken en dat initiatieven die LGBTQIA+ zichtbaar maken kunnen blijven bestaan,” aldus Vanhullebusch.

Onder leerlingen is er nog steeds angst om niet geaccepteerd te worden. Er wordt ook nog veel gepest. Dat is iets wat ik al heel mijn schoolloopbaan zie… Onze nieuwe cijfers bevestigen dit nu ook nog eens.
Op sommige scholen is het ook echt moeilijk: Leerkrachten willen geen chaos in hun les. Daarom vermijden ze soms moeilijke onderwerpen. Ik snap dat, maar het maakt het voor bepaalde leerlingen wel extra lastig om zichzelf te kunnen zijn. Die steun van leerkrachten is zo belangrijk!
Daarnaast is er ook gebrek aan begrip: Ik ken onder andere het verhaal van een school waar dat de IT-dienst loog tegen een leerling die van naam veranderd is. Zogezegd kon hun naam niet worden aangepast in het systeem. Volgens SmartSchool kan dat wél. Als ik dat hoor, ben ik blij dat ik op een school zit die daar op een heel andere manier mee omgaat.

~ Pauline, 16 jaar

Çavaria: “Wie zich niet veilig voelt, kan niet leren”

Gijs Van Dyck, beleidsmedewerker onderwijs bij LGBTQIA+ koepelorganisatie çavaria, reageert op de cijfers van de Scholierenkoepel: “Dat LGBTQIA+ leerlingen vaker het mikpunt zijn van pesterijen en grensoverschrijdend gedrag, weten we helaas al lang. Voor veel LGBTQIA+ leerlingen zijn scholen onveilige plekken. En wie zich niet veilig voelt, kan niet leren – dat is dan wel het laatste waar je mee bezig bent. Deze onveiligheid leidt ertoe dat het onderwijs faalt in haar kernopdracht: elke leerling de kans geven om te leren.” 

“In Nederland zijn scholen al sinds 2012 verplicht om leerlingen respectvol te leren omgaan met seksuele diversiteit, terwijl dit bij ons nog altijd niet het geval is”, zegt Van Dyck. “Nu de minimumdoelen worden herbekeken door de Vlaamse overheid, roepen we onderwijsminister Zuhal Demir op om dat recht te zetten. Het is hoog tijd dat lessen over gender-, sekse- en seksuele diversiteit verankerd worden in de minimumdoelen voor het secundair onderwijs. Voor sommige jongeren zijn scholen nog de enige plaats waar ze hierover positieve opvattingen horen – in tegenstelling tot thuis, in hun vriendenkring en online. Die plek mogen we niet verliezen.” 

“Dat minister Demir het antipestbeleid laat meenemen in schooldoorlichtingen, is al een belangrijke stap. Maar je mag antipestbeleid niet zien als iets dat losstaat van LGBTQIA+ inclusie. Die twee hangen samen. Zo toont onderzoek dat een ondersteunend schoolklimaat waarin seksuele diversiteit wordt gerespecteerd en leerkrachten hun steun uitspreken voor LGBTQIA+ personen, samenhangt met minder pestgedrag en onveilige ervaringen voor álle leerlingen. Kortom: LGBTQIA+ inclusie op school ís pestpreventie.” 

‍

‍

Meer

Contact

Voor meer info kan je steeds contact opnemen met de Scholierenkoepel en met çavaria.

• Communicatiemedewerker Scholierenkoepel:
   rob@scholierenkoepel.be; +32 498 65 93 71
• Communicatiemedewerker çavaria:
  ‍alexander.verbist@cavaria.be; +32 9 223 69 29​​​​​

‍

Extra info vanuit çavaria

• Voor çavaria is het niet alleen belangrijk dát LGBTQIA+ thema’s aan bod komen, maar ook hoe. Van Dyck: “LGBTQIA+ inclusie mag je niet apart zien van andere bewegingen voor inclusie, zoals rond antiracisme, kansarmoede en handicap. Het is net door de verbinding tussen deze thema’s te maken, dat iedereen zich betrokken voelt en zich dus ook solidair zal opstellen bij andere thema’s. Dus ja, werk rond gender-, sekse- en seksuele diversiteit, maar zet ook andere vormen van diversiteit in de kijker.”
  
• “De signalen wijzen erop dat de sociale aanvaarding verder onder druk staat. Wereldwijd wordt er enorm veel geld gepompt in de verspreiding van boodschappen die gelijke rechten van LGBTQI+ personen en vrouwen ondermijnen. Het Jeugdonderzoeksplatform stelde in 2025 al vast dat de opvattingen van jongeren over homoseksualiteit slechter zijn geworden (bron). Vorige maand hoorden we uit Nederland het nieuws dat het aandeel jongens in het secundair onderwijs met een positieve houding ten opzichte van homoseksualiteit op vier jaar tijd bijna is gehalveerd, van 40 naar 22 procent (Bron, nieuwsartikel).”
  
• “De daling in de acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren is zorgwekkend, omdat een afwijzende sociale omgeving negatieve gevolgen kan hebben voor de mentale gezondheid van homoseksuele jongeren. Wanneer homoseksuele jongeren zich niet veilig voelen om open te zijn over hun seksuele oriëntatie of worden geconfronteerd met negatieve reacties, neemt het risico op mentale problemen toe (Huijnk & Van Beusekom, 2021; Xu e.a., 2026)”. 
• Onderzoek laat zien dat een ondersteunend schoolklimaat waarin seksuele diversiteit wordt gerespecteerd en leerkrachten hun steun uitspreken voor LGBTQIA+ personen, samenhangt met minder pestgedrag en onveilige ervaringen onder leerlingen, ongeacht hun seksuele oriëntatie (Ioverno et al. 2025, Gower et al., 2018). 
• “Dat begint met een helder kader: leerlingen én schoolteams moeten weten waar de grens ligt tussen grapjes, vragen en meningsverschillen enerzijds, en pesten, uitsluiting en discriminatie anderzijds. Het vraagt ook om een curriculum waarin gender-, sekse- en seksuele diversiteit op een positieve, normale manier aan bod komt. Helaas is dat vandaag niet vanzelfsprekend. Leerkrachten vertellen dat ze botsen op weerstand, dat hun gezag ondermijnd wordt of dat de school klachten krijgt van ouders. Het is dan ook begrijpelijk dat sommigen deze onderwerpen liever vermijden, zoals een derde van de leerkrachten aangeeft in een bevraging van het Departement Onderwijs (Departement Onderwijs, 2025). Alleen is de school voor sommige jongeren nog de enige plaats waar ze positieve opvattingen horen over gender-, sekse en seksuele diversiteit - in tegenstelling tot thuis, in hun vriendenkring en online. Die plek mogen we niet verliezen.”
• “De allereerste PAARS-actie (Spirit Day)  was nota bene het initiatief van een 15-jarige Canadese scholier (!) als antwoord op een reeks nieuwsberichten over  homofobe pestincidenten, die soms uitmondden in zelfdoding.”
  
• “De toenemende afwijzing van homoseksualiteit is een probleem dat zich bij jongeren in het algemeen voordoet. Tegelijk wijzen zowel de Vlaamse als Nederlandse onderzoekers erop dat jongens en leerlingen met een migratieachtergrond gemiddeld opvallend minder positieve opvattingen hebben dan respectievelijk meisjes en leerlingen zonder migratieachtergrond.  Sommige analyses wijzen daarbij op de mogelijke invloed van online radicalisering, onder meer via de manosfeer, terwijl anderen ook een mogelijke verklaring zien in het feit dat leerlingen met migratieachtergrond vaker opgroeien in gezinnen met een lagere sociaaleconomische status. Deze analyses helpen om het probleem te begrijpen en aan te pakken, bijvoorbeeld bij onze strijd om grote techbedrijven verantwoordelijk te stellen voor de veiligheid van hun platforms. Ze mogen echter nooit worden gebruikt om groepen te stigmatiseren of om ‘een schuldige’ aan te duiden. Jongens en jongeren met een migratieachtergrond zijn onmisbare bondgenoten in de strijd tegen pesten en discriminatie. En de onderlinge verschillen binnen deze groepen zijn groot. Net omdat zij in onderwijsstatistieken ook geconfronteerd worden met gemiddeld lagere leerprestaties (bron, bron) en een groter risico op schooluitval (bron), is het belangrijk dat scholen hun perspectieven ernstig nemen en zich ook solidair met hen opstellen. Pas als elke leerling veilig is, erbij mag horen en kansen krijgt, wordt een pestvrije school mogelijk.”

‍

Nog meer? Kijk dan op cavaria.be !